Kumpas Nedir? Kumpas Ne Demek? Kumpas Kullanımı

Bu yazımızda sizlere mühendisler için olmazsa olmaz aletlerden birisi olan kumpastan bahsedeceğiz. Kumpas nedir, kumpas nasıl kullanılır bunları açıklayarak kumpas hakkında detaylı bilgiler edinmenize yardımcı olacağınız. İlk olarak kumpas ne demek bunu açıklayalım.

Kumpas Nedir?

kumpas nedir

Kumpas uzunluk, iç çap, dış çap ve derinlik ölçmeye yarar. Çok işlevli bu yapısı sayesinde birçok farklı alanda kullanılan kumpas milimetre ve inç cinsinden ölçüm yapmaktadır. Hassasiyeti 0,01 birim olan mekanik bir ölçü aletidir. Kumpas çeşitleri nelerdir şimdi onlardan bahsedelim.

Kumpas Çeşitleri Nelerdir?

kumpas çeşitleri nelerdir

1) Ölçüm Özelliklerine Göre Kumpaslar

Mertik Kumpaslar:
  • 1/10 mm
  • 1/20 mm
  • 1/50 mm
İnç Kumpaslar:
  • 1/32”
  • 1/64”
  • 1/128”
  • 0,001”

2) Kullanım Alanlarına Göre Kumpaslar

  • Sürgülü:
  • İç ve Dış Çap
  • Özel Kumpaslar
  • Kalınlık Kumpası
  • Vida
  • Derinlik
  • Markalama
  • Dijital
  • Modül
  • Saatli
  • Dönen Çeneli

Kumpas çeşitleri yukarıda görüldüğü gibi oldukça fazladır ve her kumpasın farklı şekilde kullanılması ve okunması gerekmektedir. Ölçüm yaparken özellikle hassasiyet farklılıkları göz önünde bulundurmalı ve hareketli çenenin en sağında bulunan hassasiyet dikkatli okunmalıdır. Çünkü orada yer alan hassasiyet ölçüsü hareketli çenenin birimleri arasındaki mesafeyi göstermektedir.

Kumpas Ne Ölçer?

kumpas ne ölçer

Kumpas yukarıda bahsettiğimiz gibi mühendislerin uzunluk, iç çap, dış çap ve derinlik ölçmek için kullandıkları bir alettir. Örneğin kumpas sayesinde çelik borunun uzunluğunu, iç ve dış çapını ve derinliğini kolaylıkla ölçebilirsiniz. Şimdi gelin kumpas nasıl kullanılır? Ondan bahsedelim.

Kumpas Nasıl Kullanılır?

kumpas nasıl kullanılır

Kumpaslarda bir hareketli gövde bir de sabit gövde bulunmaktadır. Sabit gövde düz bir cetvel gibidir ve ölçümün ilk kısmı buradan yapılır. Hareketli kısım ise ondalık kısım olarak adlandırılır ve ölçümün virgülden sonrasını (0,) oluşturmaktadır. Eğer kumpas yardımıyla bir cisminin ölçümlerini yapmak istiyorsanız aşağıdaki adımları takip etmelisiniz;

İlk olarak kumpasın sabit gövdesi yardımıyla cismin bir ucu tutturulur. Ardından kumpasın hareketli kısmı ölçümü yapılan cisme yaklaştırılır ve iki uç arasında ölçülecek cisim sıkıştırılır. Ölçümü yapılan cismin boyutu ilk olarak sabit kısım ile ölçülür. Örneğin 24 olarak ölçüldü diyelim. Ardında hareketli kısmın ölçüleri, hareketsiz gövdenin ölçüleri ile kesiştiği nokta bizim 24,’den sonraki ölçümümüzü vermektedir. Dilerseniz internet üzerinden sanal kumpas kullanımına bakarak pratik yapabilirsiniz. Kumpas kullanımı oldukça basittir ve bir kez tecrübe ettikten sonra uzun yıllar kullanmasanız dahi elinize tekrar aldığınızda nasıl kullanılacağını kolaylıkla hatırlayabilirsiniz.

Kumpas Yapısı

kumpas yapısı

Sabit Çene: Kumpasın dayanağıdır. Hareket etmeyen ve ölçümü yapılacak cismin ilk olarak yerleştirildiği yerdir.

Hareketli Çene: Kumpasın hareketli kısmıdır. Ölçümü yapılan cisim sabit çene ile hareketli çene arasına sıkıştırılır ve bu şekilde ölçüm yapılır. Hareketli çenede “0” noktası vardır ve bu nokta referans noktası olarak adlandırılır.  Ayrıca kumpasın hassasiyetini belirleyen verniyer kısmı ve ölçümün doğru yapılabilmesi için bir sabitleme vidası da hareketli çene üzerinde bulunur.

Kılıç Uç: kumpas ile bir cismin derinliğini ölçmek için kullanılan bölümdür. Kılıç uç, hareketli çenenin arkasına bağlı şekilde bulunur.

İç Çap Çeneleri: Deliklerin ve çukurların iç çaplarını ölçmek için kullanılan kumpas bölümüne iç çap çeneleri denir. Sabit çenenin arka tarafında yer alan iç çap çeneleri 2 adet çeneden oluşur.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir